Dar es Salaam – Wakati dunia ikiingia kwa kasi katika uchumi wa kidijitali, mataifa ya Afrika nayo yanaanza kuangalia uwezekano wa kutumia fedha za kidijitali zinazotolewa na benki kuu, maarufu kama Central Bank Digital Currency (CBDC).
Nini maana ya dola ya kidijitali?
Dola ya kidijitali ni fedha rasmi inayotolewa na benki kuu ya nchi, lakini ipo katika mfumo wa mtandao badala ya pesa taslimu. Ni tofauti na sarafu za mtandao kama Bitcoin ambazo hazidhibitiwi na serikali.
Afrika iko wapi kwa sasa?
Baadhi ya nchi tayari zimeanza hatua za mbele:
Nigeria ilizindua eNaira mwaka 2021, ikiwa nchi ya kwanza Afrika kufanya hivyo
Ghana ipo kwenye majaribio ya e-Cedi
South Africa inaendelea na tafiti na majaribio ya mfumo wa malipo wa kidijitali
Hii inaonyesha wazi kuwa Afrika tayari ipo kwenye safari ya kuelekea dola ya kidijitali.
Tanzania je?
Nchini Tanzania, benki kuu (Bank of Tanzania) imeanza kufanya tafiti kuhusu uwezekano wa kuwa na sarafu ya kidijitali.
Hata hivyo, bado hakuna uzinduzi rasmi serikali inachukua tahadhari ili:
Kulinda mfumo wa kifedha
Kuepuka hatari za usalama mtandaoni
Kujifunza kutoka kwa nchi nyingine
Faida zinazotarajiwa
Ikiwa dola ya kidijitali itaanzishwa, inaweza kusaidia:
Kurahisisha malipo (hasa kwa simu)
Kupunguza gharama za miamala
Kukuza ujumuishwaji wa kifedha (financial inclusion)
Kudhibiti uchumi usio rasmi
Changamoto kubwa
Licha ya faida, kuna vikwazo kadhaa:
1. Miundombinu ya teknolojia bado haijafikia kila eneo
2. Uelewa mdogo wa wananchi kuhusu fedha za kidijitali
3. Hatari za udukuzi na usalama wa mtandao
4. Hofu ya kupoteza faragha ya watumiaji
Je, inakaribia lini?
Kwa sasa:
Baadhi ya nchi ziko hatua za majaribio
Nyingine bado ziko tafiti
Wataalamu wanaamini inaweza kuchukua miaka 3 hadi 10 kwa matumizi makubwa kuanza Afrika nzima.
Dola ya kidijitali iko njiani Afrika, lakini bado haijafika kwa matumizi ya kila siku. Kinachoonekana sasa ni maandalizi ya mfumo wa kifedha wa baadaye ambapo pesa itakuwa zaidi kwenye simu kuliko mfukoni.
About the Author
